Częste oddawanie moczu, ból przy mikcji, problemy z prostatą – objawy, które wymagają konsultacji urologa
Pan Andrzej, 62 lata, emerytowany nauczyciel z Pabianic, od kilku miesięcy zauważał, że coraz częściej wstaje w nocy do toalety. Zdarzało się to trzy, cztery, czasem pięć razy. Zignorował problem, tłumacząc sobie, że „to starość” albo „za dużo herbaty na wieczór”. Z czasem doszło jednak uczucie parcia na pęcherz, ból przy mikcji i wrażenie, że nie opróżnia pęcherza do końca. W końcu zdecydował się na wizytę u urologa w Pabianicach. Diagnoza: przerost gruczołu krokowego i towarzyszące zakażenie dróg moczowych.
Ta historia nie jest wyjątkowa. Problemy urologiczne dotyczą zarówno mężczyzn, jak i kobiet – i nie powinny być tematem tabu. Im wcześniej zostaną rozpoznane, tym większe szanse na skuteczne leczenie bez powikłań.
Urolog nie tylko od prostaty – kto i kiedy powinien się zgłosić?
Choć urolog często kojarzony jest głównie z leczeniem prostaty u mężczyzn, zajmuje się szerokim spektrum schorzeń układu moczowego i płciowego – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Do specjalisty warto zgłosić się, jeśli występują:
- częste oddawanie moczu (zwłaszcza w nocy),
- ból lub pieczenie podczas mikcji,
- uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
- naglące parcie na mocz,
- zmiany w kolorze, zapachu lub przejrzystości moczu,
- ból w podbrzuszu lub w okolicy lędźwiowej,
- krew w moczu,
- problemy z erekcją,
- częste nawroty infekcji dróg moczowych,
- powiększenie moszny lub guzy wyczuwalne w jądrach.
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), nawet 1 na 7 mężczyzn po 50. roku życia doświadcza objawów przerostu prostaty. Z kolei infekcje dróg moczowych to najczęstsze powikłanie bakteryjne u kobiet – ponad 50% z nich przechodzi je przynajmniej raz w życiu.
Problemy z prostatą to nie tylko sprawa wieku
Gruczoł krokowy (prostata) to niewielki narząd wielkości orzecha włoskiego, położony pod pęcherzem moczowym mężczyzny, który otacza cewkę moczową. Jego rola to m.in. produkcja płynu nasiennego. Naturalne powiększanie prostaty rozpoczyna się już po 40. roku życia i u większości mężczyzn postępuje wraz z wiekiem. Szacuje się, że łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH – benign prostatic hyperplasia) dotyczy około 50% mężczyzn po 50. roku życia i aż 80% po 70. roku życia (European Urology Association, 2023).
Choć u części pacjentów proces ten przebiega bezobjawowo, u innych prowadzi do stopniowo narastających trudności w oddawaniu moczu. Dochodzi do osłabienia strumienia, wydłużonego czasu mikcji, częstomoczu (szczególnie nocnego) i uczucia zalegania moczu w pęcherzu. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do całkowitego zatrzymania moczu – sytuacji wymagającej pilnej interwencji (założenia cewnika i hospitalizacji).
W praktyce klinicznej do oceny prostaty stosuje się kilka uzupełniających się metod:
- Badanie per rectum (DRE) – palpacyjne badanie przez odbytnicę pozwala ocenić wielkość, konsystencję i ewentualne zgrubienia w obrębie gruczołu. Choć niekomfortowe, jest szybkie i bardzo pomocne diagnostycznie.
- USG przezbrzuszne lub przezodbytnicze (TRUS) – umożliwia dokładny pomiar objętości prostaty, ocenę struktury gruczołu oraz obecności guzów, torbieli czy zwapnień.
- Oznaczenie poziomu PSA (Prostate Specific Antigen) – to białko produkowane przez komórki prostaty. Jego podwyższony poziom może świadczyć o BPH, ale też o zapaleniu lub nowotworze gruczołu krokowego.
- Uroflowmetria – badanie mierzące objętość i tempo przepływu moczu, pozwala obiektywnie ocenić stopień utrudnienia mikcji.
W razie podejrzenia nowotworu prostaty wykonuje się także biopsję stercza pod kontrolą USG oraz rezonans magnetyczny (mpMRI).
Warto wiedzieć: BPH nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka prostaty, ale objawy mogą być podobne, dlatego tak ważna jest trafna diagnostyka różnicowa.
Wczesne rozpoznanie BPH daje dużą szansę na skuteczne leczenie bez konieczności interwencji chirurgicznej. Stosuje się leki rozkurczające mięśnie gładkie szyi pęcherza i cewki (alfa-blokery), a także preparaty zmniejszające objętość prostaty (inhibitory 5-alfa-reduktazy). U wielu pacjentów obserwuje się znaczną poprawę jakości życia już po kilku tygodniach terapii.
Infekcje dróg moczowych to problem nie tylko kobiet
Choć infekcje układu moczowego (ZUM) częściej dotyczą kobiet, coraz więcej mężczyzn zgłasza się do urologa z powodu przewlekłych zakażeń. Objawy, które powinny zaniepokoić:
- częste oddawanie moczu z pieczeniem,
- bóle podbrzusza i uczucie „ciągnięcia” przy mikcji,
- mętny, ciemny lub cuchnący mocz,
- stan podgorączkowy lub gorączka przy braku innych infekcji.
W diagnostyce stosuje się badanie ogólne i posiew moczu, a także USG pęcherza i nerek, by wykluczyć kamicę, zaleganie moczu lub zwężenia cewki moczowej.
Według raportu European Association of Urology z 2024 roku, niewykryte infekcje układu moczowego mogą prowadzić do uszkodzenia nerek i zwiększają ryzyko sepsy, szczególnie u osób po 65. roku życia.
Jak wygląda wizyta u urologa?
Wielu pacjentów zwleka z wizytą z obawy przed wstydliwymi pytaniami lub bolesnymi badaniami. Tymczasem konsultacja urologiczna przebiega w sposób profesjonalny i dyskretny:
- Wywiad lekarski – pytania o objawy, przebyte infekcje, leki, choroby przewlekłe.
- Badanie fizykalne – u mężczyzn ocena prostaty, u kobiet – badanie brzucha i okolic pęcherza.
- Badania diagnostyczne – USG układu moczowego, badanie moczu, poziom PSA, uroflowmetria.
- Plan leczenia – farmakoterapia, zalecenia dietetyczne, ewentualne skierowanie na zabiegi.
W niektórych przypadkach (np. podejrzenie raka prostaty lub pęcherza) konieczna jest biopsja lub cystoskopia – badanie endoskopowe pęcherza.
Urolog Pabianice – kiedy nie warto zwlekać?
Nieprzyjemne objawy ze strony układu moczowego często nasilają się stopniowo, ale ignorowanie ich może prowadzić do poważnych powikłań – niewydolności nerek, zatrzymania moczu, rozwoju raka prostaty czy przewlekłych infekcji. Każde nietypowe objawy powinny być skonsultowane ze specjalistą, zwłaszcza jeśli trwają dłużej niż kilka dni lub nawracają.
Zauważyłeś niepokojące objawy? Nie zwlekaj – skonsultuj się z urologiem w Pabianicach i zadbaj o swoje zdrowie intymne bez wstydu.
